Geplaatst op Geef een reactie

Verstevigende Stiksels

Het belang van verstevigende stiksels

De verschillende patroondelen van een draagzak worden eerst aan elkaar genaaid. Tijdens het in elkaar naaien wordt een draagzak op verschillende punten extra stevig aan elkaar en op elkaar genaaid. Op deze punten komen vaak veel krachten te staan door het gewicht van het kind. De verstevigende stiksels zorgen ervoor dat de krachten over een groter oppervlak van de stof verdeeld worden. Dit zorgt er weer voor dat de stof en het band minder snel los kunnen scheuren.

Er zijn verschillende manieren om alle lagen stof stevig op elkaar vast te naaien. Bijvoorbeeld doorstikken, x-boxsstiksels/kruisstiksels, trens/bartack of sierstiksels. Vaak worden voor één draagzak meerdere verschillende soorten verstevigende stiksels gebruikt. Verschillende maaksters en fabrikanten hebben vaak hun eigen stijl in het maken van verstevigende stiksels. Hieronder zal ik een aantal soorten stiksels uitleggen zodat je ze kunt herkennen en weet waarvoor ze zijn.

Doorstikken

Doorstikken wordt meestal gebruikt om de naadtoeslag aan de stof vast te naaien. Je kunt hierbij denken aan de zoom van een ringsling en de randen van het rugpand van een draagzak. Bij een ringsling wordt de zoom eerst één keer vastgestikt en daarna nog twee (of meer) keer extra evenwijdig aan het eerste stiksel doorgestikt. Het rugpand van een draagzak wordt rondom doorgestikt om beide rugpanden en de naadtoeslag stevig op elkaar vast te zetten. Soms wordt de bovenrand van een draagzak ook meerdere keren doorgestikt. Door de bovenrand meerdere keren door te stikken wordt de extra lengte van de schouderbanden die binnenin het rugpand zit, stevig tussen de beide rugpanden vastgenaaid.

Doorgestikte bovenrand onbuhimo
Bij deze onbuhimo draagzak is het rugpand langs de bovenrand van de draagzak doorgestikt.

X-boxstiksels/kruisstiksels

Een x-boxstiksel of kruisstiksel is een vierkant of rechthoekig stiksel met daarin een kruis genaaid. Vandaar de naam x-boxstiksel. Door de driehoekige vormen van het kruis worden de krachten goed verdeeld over de stof. X-boxstiksels worden ook wel kortweg x-boxen of x-box genoemd. De x-box wordt gebruikt voor het vastzetten van de schouderbanden, onderarmbanden en taillebanden.  Wanneer het zwarte band niet over de schouderbanden heen loopt, maar aan de onderkant uit de schouderband komt, wordt ook aan de onderkant van de schouderbanden een x-boxsstiksel gemaakt. Ook het zwarte band dat over de schouderbanden loopt wordt met x-boxen door alle lagen van de schouderbanden vastgezet. Alle banden hebben als het goed is extra lengte aan de binnenkant van het rugpand of de schouderbanden zitten. De x-boxstiksels zorgen ervoor dat deze extra lengte goed vastgemaakt wordt binnenin het rugpand en tegelijk verdeeld het de krachten over een groter oppervlak.

X-boxstiksel
Voorbeeld van een x-boxsstiksel om de schouderbanden stevig te verankeren tussen beide rugpanden.

Trens/bartack

Een trens of bartack is een dichte zigzagsteek. Bij spijkerbroeken wordt een trens bijvoorbeeld gebruikt om de riemlusjes stevig aan de tailleband vast te maken, de rits stevig in de gulpsluiting vast te zetten en de bovenrand van de zakken stevig vast te naaien.

Bij een draagzak zitten de meeste bartacks onzichtbaar binnenin de draagzak verstopt. De schouderbanden, onderarmbanden en taillebanden worden met een brede dichte zigzagsteek door alle lagen vastgenaaid in de naadtoeslag. Soms wordt de bartack ook in combinatie met het x-boxstiksel gebruikt. Langs de zij- of bovenrand wordt een smalle bartack gemaakt in plaats van een recht stiksel. Dan is de bartack dus wel zichtbaar. Ook het zwarte band op de schouderbanden wordt vaak met een trens vastgenaaid op de schouderbanden.

Bartack op schouderband
Voorbeeld van een bartack aan de binnenkant van de schouderbanden.

Sierstiksels

Soms heeft een draagdoek zo’n mooie geometrische vorm of print dat het gewoon zonde is om er dwars doorheen te naaien. Dan kunnen de lijnen of vormen van de draagdoek gebruikt worden om sierstiksels te maken. In plaats van x-boksstiksels bij de schouderbanden, onderarmbanden en taillebanden worden de lijnen van de draagdoek gevolgd om op deze plaatsen een verstevigend stiksel te maken.

Sierstiksel
Voorbeeld van een sierstiksel in plaats van een x-boxstiksel.

 

Bij twijfel, vraag de maakster

In deze blog heb ik zoveel mogelijk informatie en richtlijnen verzameld over verstevigende stiksels. Je weet nu hoe verschillende verstevigende stiksels eruit zien en hoe je ze kunt herkennen. Als je een draagzak laat maken van je draagdoek of een tweedehands (handgemaakte) draagzak koopt kun je beter beoordelen of alles wel goed vastgenaaid is. Wanneer een draagzak op alle belangrijke punten verstevigd is geeft dit meer zekerheid dat een draagzak veilig is. 100% garantie is echter een illusie. Keuze van de juiste materialen, goed naaiwerk, juist gebruik en heel veel andere factoren zijn ook van belang voor de veiligheid van een draagzak. Twijfel je of heb je vragen? Neem contact op met de maakster/maker en vraag om uitleg.